Wat mag de libero?
De libero is de verdedigingsspecialist met het afwijkende shirt. Hij speelt alleen als achterspeler, serveert niet, blokkeert niet en doet niet mee aan een blokpoging. Hij mag vanaf geen enkele plek een aanvalsslag voltooien op een bal die bij het raken geheel boven de netrand is. Speelt hij de bal bovenhands met de vingers vanuit de voorzone, dan mag niemand die bal geheel boven de netrand aanvallen. Een vervanging met een libero is geen spelerwissel en het aantal is onbeperkt.
Aanwijzen en herkennen
Een team mag uit zijn spelerslijst hoogstens twee libero's aanwijzen; bij dertien of veertien spelers moeten dat er twee zijn. Ze staan vooraf op het wedstrijdformulier en daarna verandert dat niet meer. Van hetzelfde team staat er nooit meer dan één tegelijk in het veld. De libero draagt een tenue in een andere hoofdkleur dan de rest van het team; dezelfde shirtopmaak met omgedraaide kleurvlakken is niet genoeg.
Wat de libero wel en niet mag
| Wat de libero doet | Mag dat |
|---|---|
| Als achterspeler spelen | ja, en alleen zo |
| Serveren | nee |
| Blokkeren, meedoen aan een blok of een blokpoging doen | nee |
| Aanvallen terwijl de bal bij het raken geheel boven de netrand is | nee, vanaf geen enkele plek |
| Aanvallen terwijl een deel van de bal bij het raken onder de netrand is | ja |
| Bovenhands met de vingers spelen van achter de voorzone | ja, die bal mag iedereen vrij aanvallen |
| Bovenhands met de vingers spelen in de voorzone of het verlengde | ja, maar die bal mag niemand geheel boven de netrand aanvallen |
| Onderhands spelen in de voorzone | ja, die bal mag iedereen vrij aanvallen |
De eerste valkuil: wie maakt de fout
Het tweede verbod treft niet de libero maar zijn teamgenoot: speelt de libero de bal bovenhands met de vingers vanuit de voorzone of het verlengde daarvan, dan mag niemand die bal geheel boven de netrand aanvallen. Dat is dan een fout van die teamgenoot, en alleen als de aanvalsslag voltooid is. Het gaat echt om bovenhands met de vingers; speelt de libero de bal in de voorzone op een andere manier, dan mag iedereen die bal gewoon aanvallen.
De tweede valkuil: waar hij stond
Bepalend zijn de voeten van de libero, niet de bal, en het laatste contact met de vloer telt. Tilt hij zijn voet in de voorzone op en raakt hij alleen nog met zijn andere voet de achterzone, dan geldt hij toch als speler in de voorzone. Achter de aanvalslijn mag hij bovenhands met de vingers spelen zonder beperking voor de aanval erna. Daarom roept een voorspeler naast de libero in de voorzone "onderhands".
De vervanging
Een vervanging met een libero telt niet als spelerwissel: het team raakt er geen wisselmogelijkheid mee kwijt en het aantal is onbeperkt. Tussen twee vervangingen moet wel minstens één rally voltooid zijn. Vervangen mag alleen als de bal uit het spel is en vóór het fluitsignaal voor de service. De libero en de speler die hij vervangt gaan in en uit via de zijlijn van de achterzone of via de achterlijn, zolang de scheidsrechters het zien; niet via de wisselzone.
Voor de vervangen speler mag elk van de twee libero's het veld in. Andersom kan de actieve libero alleen terug naar de speler die hij verving, of naar de tweede libero. Een vervanging na het fluitsignaal maar voor de slag wijst de scheidsrechter niet af; na de rally vertelt hij de aanvoerder dat dit niet de goede procedure is, en een volgende te late vervanging is spelophouden.
Een nieuwe libero
Raakt de libero geblesseerd, wordt hij ziek, uit het veld gestuurd of gediskwalificeerd, dan mag het team meteen een nieuwe libero aanwijzen: elke speler die op dat moment niet in het veld staat, behalve de vervangen speler. De coach mag ook om elke andere reden zeggen dat de libero niet verder kan, maar dan pas als de libero niet in het veld staat. Een team met twee libero's speelt eerst door met één libero en wijst pas een nieuwe aan als ook die niet verder kan.
Situaties in de zaal
Wat is de juiste beslissing? Klik op een situatie voor het antwoord.
De libero staat achter de aanvalslijn en geeft bovenhands met de vingers een set-up; de voorspeler slaat hem boven de netrand.
Doorspelen. Achter de aanvalslijn mag de libero bovenhands met de vingers spelen zonder beperking voor de aanval.
De libero staat in de voorzone en speelt de bal onderhands; de voorspeler slaat hem boven de netrand.
Doorspelen. De beperking geldt alleen voor een bovenhandse set-up met de vingers.
De libero gaat na een rally het veld in voor een andere speler dan die hij eerder verving.
Foutieve vervanging. Merkt de scheidsrechter het vóór de volgende rally, dan herstelt hij het en krijgt het team spelophouden.
Veelgestelde vragen over de libero
Mag de libero aanvoerder zijn?
Ja, aanvoerder in het speelveld zijn mag, en coach ook.
Mag de libero bovenhands spelen?
Ja. Alleen een bovenhandse set-up met de vingers vanuit de voorzone beperkt de aanval erna.
Hoeveel libero's mogen er tegelijk in het veld staan?
Eén. Een team mag er twee aanwijzen, maar er staat nooit meer dan één tegelijk in het veld.
Mag een libero die uit het speelveld is gestuurd de volgende set weer meedoen?
Ja. Alleen een team dat na dat wegsturen een nieuwe libero aanwijst, is de oorspronkelijke voor de rest van de wedstrijd kwijt.