Hoe vaak mag je team de bal raken?
Een team mag de bal hoogstens drie keer aanraken om hem terug te spelen; vaker is viermaal spelen. De aanraking door een blok telt daarbij niet mee: na een blok heeft je team nog alle drie de aanrakingen. Een speler mag de bal niet twee keer achter elkaar raken, met drie uitzonderingen: de eerste bal van het team, de bovenhandse set-up met de vingers naar een eigen speler, en het blok. En de bal mag nooit worden gevangen of gegooid: dat is een vastgehouden bal.
Drie aanrakingen, het blok telt niet
Een aanraking is elk contact met de bal door een speler die aan het spel deelneemt. De drie aanrakingen zijn in de praktijk de pass, de set-up en de aanvalsslag, maar het hoeven er geen drie te zijn: één keer mag ook. Blokkeert je team en raakt de bal het blok, dan begint het tellen daarna bij één, en iedere speler mag die bal als eerste spelen, ook de blokkeerder die hem net raakte. Dat is de meest gemiste beslissing van de zaal.
Tweemaal aanraken, en wanneer het wel mag
Een speler mag de bal niet twee keer achter elkaar raken. Daar hoort ook de bal bij die achtereenvolgens meerdere delen van je lichaam raakt: eerst je onderarm, dan je knie. Bij de eerste bal van je team mag dat wel, als het binnen één actie gebeurt: een harde service die van je onderarmen tegen je schouder springt en toch omhoog komt, is geen fout. Onder die eerste bal vallen de service ontvangen, de eerste pass na een aanval, de bal van het blok van de tegenstander en de bal na aanraking van het eigen blok.
De tweede uitzondering is de set-up: speelt een speler de bal bij de tweede aanraking bovenhands met de vingers naar een eigen speler, dan mag de bal in één actie meerdere keren contact maken. Daar wordt niet meer voor gefloten, om langere rally's mogelijk te maken. De derde uitzondering is het blok: een blokkeerder mag de bal in dezelfde actie vaker raken. Bij een voltooide aanvalsslag blijven opeenvolgende aanrakingen gewoon fout.
Twee teamgenoten op dezelfde bal
Raken twee teamgenoten de bal tegelijk, dan telt dat als twee aanrakingen; drie tegelijk als drie. Geen van hen mag de bal direct daarna opnieuw spelen; een derde speler maakt het af. Alleen in het blok geldt dat niet. Raken twee tegenstanders de bal tegelijk boven het net en blijft de bal in het spel, dan mag het team aan wiens kant de bal komt weer drie keer spelen.
De vastgehouden bal
De bal mag elk deel van je lichaam raken, ook je voet. Je mag hem niet vangen of gooien: bij een goede aanraking is er één moment van contact en kaatst de bal terug. Bij een gegooide bal zijn er twee momenten, eerst vangen en dan weggooien. De scheidsrechter kijkt alleen naar het lichaamsdeel dat de bal raakt, niet naar het geluid: een harde klap is geen bewijs, en een zachte set-up is niet vanzelf fout.
Hulp bij het spelen
Je mag geen hulp van een medespeler krijgen om de bal te kunnen spelen, en geen voorwerp gebruiken: je laat je niet optillen en je klimt niet op een stoel. Dat geldt in de hele vrije zone. Een teamgenoot tegenhouden die op het punt staat het net te raken, mag wel: dat is geen hulp bij het spelen, dat is een fout voorkomen.
Situaties in de zaal
Wat is de juiste beslissing? Klik op een situatie voor het antwoord.
De bal raakt het blok, valt terug en het team speelt hem daarna nog drie keer over het net.
Doorspelen. Het blok telt niet mee als aanraking, dus het team had nog drie aanrakingen.
Een speler vangt een harde service kort tegen zijn borst en brengt hem daarna omhoog.
Vastgehouden bal: punt en service voor de tegenstander. De bal moet terugkaatsen, en vangen is altijd fout, ook bij de eerste bal.
Twee teamgenoten raken de bal tegelijk en een van hen speelt hem daarna meteen over het net.
Fout. Een gelijktijdige aanraking telt als twee, en geen van die twee mag de bal direct daarna opnieuw spelen.
Veelgestelde vragen over drie keer raken
Mag je de bal met je voet spelen?
Ja, de bal mag elk deel van je lichaam raken, zolang je hem niet vangt of gooit.
Telt een aanraking door twee blokkeerders tegelijk als twee?
Nee. Een blokaanraking telt nooit mee, ook niet als twee blokkeerders de bal tegelijk raken.
Mag je een teamgenoot tegenhouden die het net dreigt te raken?
Ja. Dat is geen hulp bij het spelen van de bal, maar een fout voorkomen.
Wat als twee tegenstanders de bal tegelijk boven het net vasthouden?
Dan speel je gewoon door, ook als het laatste contact in de speelruimte van de tegenstander was. Komt de bal daarna tegen een antenne, dan is het dubbelfout.